DEĞİŞEN DÜNYANIN YENİ PAYDAŞI: PROJE EKONOMİSİ

DEĞİŞEN DÜNYANIN YENİ PAYDAŞI: PROJE EKONOMİSİ

Proje, “Başlangıç ve bitişi belirli olan ürün, hizmet ve çıktıların oluşturulduğu süreçler bütünü” olarak tanımlanmaktadır.

Bu tanım, aslında günlük hayatımızdaki pek çok işi de kapsar ve çoğunlukla “sorun çözme amaçlı oluşturulmuş mekanizmalar bütünü”dür. Proje yönetimini çözümünde kullandığımız sorunlar zaman zaman makro ölçekli olmakla beraber, zaman zaman da mikro ölçeklidir.

Ekonomi ise “üretim tüketim ticaret ve finans vb. alanları kapsayan kavramlar bütünü” olarak karşımıza çıkmaktadır.

 

Son günlerde sıkça duyduğumuz bir kavram var: “Proje Ekonomisi”. Peki bu iki kavramı ortak kılan şey ne? İkisi de hayatın içinde ve her ikisi de “güven” ve “insan” temeline oturtulmuş vaziyette.

PMI CEO’su Sunil Prashara “proje ekonomisi”ni şöyle tanımlıyor: “Proje ekonomisinin aslında iki tanımı var -biri kurumsal diğeri ise global seviyede- . Ve bence bu tamamen bir neden sonuç ilişkisi.”

En genel hali ile “proje ekonomisi”, “mikro ve makro ölçekteki sorun çözme temelli,  kaynakların verimli kullanılmasını kapsayan zihniyet bütünü” olarak açıklanabilir.

 

Bu tanımlara biraz daha yakından bakalım. Yakın bir örnek olduğu için pandemi üzerinden gitmek daha anlaşılır ve net olacaktır. Pandemi başlamadan önce dünyanın sorunlarını düşünelim: Küresel ısınma, iklim değişikliği, enerji kaynaklarına duyulan bağımlılığın artması, işsizlik, ekonomik krizler… Ve bu liste böyle uzayıp giderdi. Ancak şu an dünyanın gözü tamamen “corona virüs ile mücadeleye” çevrilmiş durumda.

Şimdi bu iki durumun öncesi ve sonrasını karşılaştıralım. Eskiden işe gitmek durumundaydık. Toplu taşıma veya kişisel araçlarımızı kullanıyorduk ve bir şekilde ulaşım için yakıt tüketimimiz şimdiye kıyasla çok daha fazlaydı. Ancak evde çalışma dönemine girdikten sonra toplu taşıma ve bireysel araç kullanımını vs. de göz önüne alırsak yakıt tüketimimiz genel itibariyle bu kadar çok olmadı.(Öyle ki büyük şehirlerde hava kalitesinin yüzde 40’a kadar iyileşme içinde olduğunu söyleyebiliriz.)

Böylesine bir durum yaşanmadan önce petrol firmalarındaki yöneticiler bu durumla ilgili “Aaa evet şu an satışlar çok iyi, böyle giderse önümüzdeki 10 yıl daha böyle devam ederiz” düşüncesiyle hareket edebilirdi. Ama şu anda durum çok başka, 10 gün 10 hafta ve 10 ay bile çok kritik bir hale gelmişken 10 yılla ilgili kesin bir şey söylemek zor. Bu koşullar altında çalışanlarının yeni bir tutum ele alması ve kendi hikayelerini baştan oluşturup yeni stratejiler oluşturmaları çok daha makul olacaktır. Ve bu hikayede gayrisafi milli hasılayı da, marketteki akışkan yapıyı da, değişen teknolojiyi de  ve en olmazsa olmaz insan ögeleri iyi kurgulanmalı!

İşte tüm bunlar, organizasyonların değişmesi demek, ve dolayısıyla, projelerin de.

O halde, “proje yöneticisi” nin rolü nasıl  değişecek? Ekonomik krizlerde “proje yöneticisi” nasıl bir paydaş olacak?

Öncelikle proje ve ekonomi ile ilgili temelin “güvene” dayalı olduğunu düşünürsek kaynak etkinliğinin sağlanması, güven ortamının sağlanması ve kaynakların yeniden yapılandırılması ile hayata geçecek birçok proje, gerek bir iyileşme gerekse de bir iyileştirme noktasında büyük faydalar sağlayacak. Bu yapılanma hem özel hem de devlet sektörlerinde büyük değişiklikler yaratacaktır.

Doğru sorunu doğru ölçekte tanımlayarak çözüm üretenler,  proje yönetimi olgunluğu yüksek olan kurum ve kuruluşlar olacaktır.

Diğer bir önemli nokta ise burada. Proje yöneticileri bu bahsettiğimiz unsurlarda etkili hareket edebilmek istiyorsa, teknolojiyi çok iyi anlaması ve yaptıkları her işi optimize olacak şekilde yapmak için dönüşmeleri gerekecek. Bir proje yöneticisi için planlama, uygulama, ömür döngüleri, yönetişim, risk yönetimi ve gelişim için olmazsa olmaz yetkinlikler. Ve tabiki bu yetkinliklerin uygun proje ya da uygun programa nasıl kanalize olması gerektiği ise de tamamen proje yöneticisinin hüneri olacak!

Teknolojiden çok daha güçlü ve bizi ayakta tutacak bir diğer unsur: yumuşak yetkinlikler:

Kültürel farkındalık, kişiler arası iletişim, empati… Kısacası insana insanla ve insanca yaklaşma becerisi!

Ve tabi değişen ve dönüşen dünyanın mimarları olan “proje yöneticileri” ni bu rollerinde izlenmeye değer kılan şey bu güçlerini nasıl kullandıracakları ve nasıl yön verecekleri olacak.

Diğer yazılarımızı buradan inceleyebilirsiniz.

 

Yazan: Dilan KÖSE



EnglishTürkçe