Etkili Proje Yöneticisinin Yedi Alışkanlığı* Yazı Dizisi-VI

Bu yazı dizimizi Stephen R. Covey’in Etkili İnsanların Yedi Alışkanlığı kitabından yola çıkarak başarılı proje yöneticilerinin hangi alışkanlıklara sahip olmaları gerektiği üzerine oluşturduğumuzu söylemiştik. İlk yazılarımıza buradan ulaşabilirsiniz.

 

Kişiler Arası Liderlik İlkeleri

Kazan/Kazan bir kişilik tekniği değildir. Projenizi yürütürken ekip arkadaşlarınızla olan ilişkilerinizdeki paradigmanızdır.  Güven derecesi yüksek olan ilişkilerden doğarak gelişir. Hem beklentileri hem de başarıları etkili bir biçimde netleştirip yöneten anlaşmalarla somutlaşır.

İnsan Etkileşimiyle İlgili Altı Paradigma: Kazan/Kazan bir teknik değildir. Bu, insanlar arasındaki etkileşimle ilgili bütüncül bir felsefedir. Aslında insanların birbirleriyle olan ilişkilerinde, münazara ve uzlaşmalarında elde edecekleri altı paradigmadan biridir. Diğer paradigmalar şunlardır: Kazan/Kaybet, Kaybet/Kazan, Kaybet/Kaybet, Kazan, Kazan/Kazan ya da Anlaşma Yok. Etkili olmak isteyen bir proje yöneticisi mümkün olduğunca Kazan/Kazan felsefesi ile çözüme ulaşmalıdır.

Kazan/Kazan: Bir projeyi yürütürken ortaya çıkan sorunları anlaşmayla ve başarı ile tamamladık. Sonuçta proje bitti ve proje sahibi de biz de kazandık. Kazan/Kazan felsefesi anlaşma ya da çözümlerin karşılıklı yarar ve hoşnutluk sağlaması anlamına gelir.

Liderlik tarzı bakımından Kazan/Kaybet, otoriter bir yaklaşımdır, bu paradigmaya sahip proje yöneticileri, istediklerini elde etmek için konum, güç, kimlik, varlık ya da kişiliklerden yararlanırlar.

Pazarlıklarda Kaybet/Kazan, teslim olma, boyun eğme ya da vazgeçme gibi görünür. Liderlik tarzında, bir projeyi yönetirken ise bu, fazla hoşgörü, gevşeklik demektir. Sonuçta üzülen taraf projeyi yöneten olur.

İki Kazan/Kaybet tipi bir araya geldiğinde sonuç Kaybet/Kaybet olur. Kazan zihniyetli bir insan her şeye kendi çıkarları açısından bakar. Başkalarını da kendi başlarının çaresine bakmaya bırakır.

Anlaşma Yok ise temelde şu anlama gelir: İkimizin de işine yarayacak bir çözüm bulamıyorsak, anlaşma yapmamak konusunda dostça anlaşırız.

Kazan/Kazan’ın Beş Boyutu:

1.Karakter: Karakter Kazan/Kazanın temelidir ve geride kalan her şey bu temelin üstüne kurulur. Kazan/Kazan paradigması için gerekli üç karakter özelliği vardır: dürüstlük, olgunluk, bolluk zihniyeti (yani her şeyden herkes için yeterince olduğu paradigması) Karakter sahibi bir proje yöneticisi hep başarılı olacaktır.

2.İlişkiler: Karakter temelinin üzerine Kazan/Kazan ilişkilerini kurar ve onları sürdürürüz. Duygusal Banka Hesabınız dolu ise inanılırlık sorun olmaktan çıkar, odak noktamız sorunlardır, kişiler ya da kurumlar değil.

3.Anlaşmalar: İlişkilerden, Kazan/Kazan’ı tanımlayan ve yönlendiren anlaşmalar doğar. Kazan/kazan anlaşmasında beş unsur açıkça belirtilir:

Proje yöneticisinin Kazan/Kazan performans anlaşmalarını yaratması için iş yaşamında paradigma değişimlerine gitmesi gerekir. Odak noktası sonuçlardır, yöntemler değil. Bu anlaşmalarda neticeler, baştaki kimsenin keyfi bir biçimde verdiği ödül ya da ceza olmaktan çıkar. Performansın doğal bir sonucu halini alır.

Temelde yöneticiler tarafından denetlenebilecek dört tür netice (ödüller ve cezalar) vardır:

4. Destekleyici Sistemler: Kazan/Kazan ancak sistemlerin kendisini desteklediği bir kurum içinde yaşayabilir. Kazan/Kazan görüşmesi yapıp, Kazan/Kaybet’i ödüllendirirseniz, başarısızlığa uğrayan bir program kalır elinizde. Kazan/Kazan’ın etkili olması için sistemlerin onu desteklemesi gerekir. Projenizin eğitim sistemi, planlama sistemi, iletişim sistemi, bütçe sistemi, bilgilendirme sistemi, ücret sistemi; bunların tümünün Kazan/Kazan ilkesi temeline dayandırılması gerekir.

5.Süreçler: Sonuçlara ulaşmak için dört aşamalı bir süreçten geçilmesi önerilir.

a. Sorunu diğer kişinin bakış açısıyla görün. Karşı tarafın ihtiyaç ve kaygılarını onlar kadar, hatta daha iyi anlayıp ifade etmeye çalışın.

b. Konuyla ilgili ana sorunları ve kaygıları belirleyin.

c. Tam anlamıyla kabul edilebilir bir çözümü hangi sonuçların oluşturacağına karar verin.

d. O sonuçları elde etmek için mümkün olan yeni seçenekleri belirleyin.

Projenizi yürütürken ekip arkadaşlarınızla olan ilişkilerinizdeki paradigmanızdır.  Güven derecesi yüksek olan ilişkilerden doğarak gelişir.

Gelecek yazımızda, Covey’in 7 alışkanlığından 5.si olan “Önce Anlamaya Çalış Sonra Anlaşılmaya” konusunu proje yönetimi çerçevesinde ele alacağız.

Sağlıcakla kalın…

*Bu yazı dizisi, Stephen R. Covey- Etkili İnsanların Yedi Alışkanlığı eserinde yer alan kavramlar esas alınarak hazırlanmıştır.

Yazan: Peyman YÜKSEL



EnglishTürkçe