İş Zekası (BI-Business Intelligence) Nedir?

İş zekası; kurumların bir veri tabanı üzerinde yer alan bilgilerini, analiz etmelerini ve elde ettikleri bilgilere dayanarak, karar vermelerini sağlayan bir yazılım paketidir.

İş Zekası, kurumların daha hızlı ve doğru karar almaları için;

  • Verinin toplanmasını,
  • Depolanmasını,
  • Analiz edilmesini,
  • Veriye kolay erişilmesini,
  • Verilerle planlama yapılmasını,
  • Stratejilerin belirlenmesini,
  • Kritik yönetim kararlarının verilmesini

sağlayacak uygulama ve teknolojilerin bütünüdür.

OLAP (Online Analytical Processing – Çevrimiçi Analitik İşleme) Nedir?

OLAP, kullanıcı tarafından anlaşılabilecek şekilde, gerçek boyutlara taşınmış işlenmemiş ham veri üzerinde çeşitli bilgi görüntüleri sunarak;

  • analistler,
  • yöneticiler,
  • çalışanların

veriye hızlı, tutarlı ve etkileşimli erişmesini sağlayan bir yazılım teknolojisi kategorisidir.

OLAP Sunucu, veri ambarında çok boyutlu küplerle ifade edilen verilerin işlendiği sunucudur.

ETL (Extract-Transform-Load (Çekme-Dönüştürme-Yükleme)) Nedir?

ETL işlemi; heterojen kaynaklarda bulunan verilerin çekilerek; gerekli dönüştürmeler, temizlemeler ve özetlemeler ile veri ambarına yüklenmesidir.

Örneğin,

  • Farklı kaynaklarda tutulan cinsiyet kodlarının tek kod yapısına dönüştürülmesi.
  • 2000 yılından önce tutulan veriler için yıl hanesinin 4 basamağa dönüştürülmesi.
  • Veri tabanı kısıtlarına uymayan kayıtların ayıklanması.
  • Mantıksal hatalar içeren kayıtların temizlenmesi.

Veri Ambarı Nedir?

İş zekası platformunun en temel katmanı veri ambarıdır.

W.H. Inmon’un tanımıyla veri ambarı temel olarak;

  • Organizasyonel karar alımında kullanılan,
  • Konu yönlendirmeli,
  • Bütünleşik,
  • Zaman değişimli,
  • Kararlı/değişime uğramayan

veri koleksiyonudur.

En genel haliyle veri ambarı aşağıdaki gibi özetlenebilir.

  • Farklı kaynaklarda tutulan,
  • tutarlı ve doğru verilerin ortak bir çatı altında birleştirilerek,
  • zaman boyutunda birbiri ile konuşmasını sağlayan

bir sistemdir.

Neden iş zekası platformuna ihtiyaç duyulmaktadır?

Sorusunun en temel cevaplarını şu şekilde sıralayabiliriz;

  • Büyük veri sığası üzerinde geçmişe yönelik tüm verilere erişmek mümkün değildir.
  • İhtiyaç duyulan veriler küçük zaman aralıklarına göre alınabilmekte ve resmin tümüne erişmek mümkün olmamaktadır.
  • İstatistiksel verilere ulaşmak için yazılan sorgular çok karmaşık olmakta ve nitelikli elemanlar tarafından hazırlanabilmektedir. Aynı zamanda raporların bakımı oldukça zordur.
  • İstatistiksel verilerin derlenip grafiksel ortamda görüntülenmesi neredeyse imkânsızdır.
  • Son kullanıcının, ihtiyaç duyduğu veriye kendi yetenekleri ve imkânlarıyla erişmesi mümkün değildir.
  • Hazırlanan raporların çalışma süresi oldukça uzundur, saatler hatta günler sürebilir.
EnglishTürkçe